Gấc là loài cây thân thảo dây leo thuộc chi Mướp đắng, danh pháp khoa học hai phần là Momordica cochinchinensis, là một loài thực vật được tìm thấy chủ yếu tại Việt Nam. Quả của nó được sử dụng trong ẩm thực lẫn trong y học.
Gấc là loài cây thân thảo dây leo thuộc chi Mướp đắng. Đây là một loại cây đơn tính khác gốc, tức là có cây cái và cây đực riêng biệt. Cây gấc leo khỏe, chiều dài có thể mọc đến 15 mét. Thân dây có tiết diện góc. Lá gấc nhẵn, thùy hình chân vịt phân ra từ 3 đến 5 dẻ, dài 8-18 cm.

Quả gấc - cây gấc
Quả gấc

Hoa có hai loại : hoa cái và hoa đực. Cả hai có cánh hoa sắc vàng nhạt.

Quả hình tròn, màu lá cây, khi chín chuyển sang màu đỏ cam, đường kính 15–20 cm. Vỏ gấc có gai rậm. Bổ ra mỗi quả thường có sáu múi. Thịt gấc màu đỏ cam. Hạt gấc màu nâu thẫm, hình dẹp, có khía. Gấc trổ hoa mùa hè sang mùa thu, đến mùa đông mới chín. Mỗi năm gấc chỉ thu hoạch được một mùa. Do vụ thu hoạch tương đối ngắn (vào khoảng tháng 12 hay tháng 1), nên gấc ít phổ biến hơn các loại quả khác.

Gấc giàu các chất carotenoit và lycopen.

Sử dụng :

Tại Việt Nam, thịt gấc được sử dụng chủ yếu để nhuộm màu các loại xôi, gọi là xôi gấc. Vì sắc đỏ nên xôi gấc được chuộng trong những việc khao vọng, đình đám trong các dịp lễ tết hay cưới hỏi. Người ta dùng áo hạt (màng hạt) và hạt của nó đánh với một ít rượu để trộn lẫn với gạo nếp sau đó đem thổi thành xôi, giúp cho món xôi có màu đỏ và thay đổi hương vị.

Quả gấc - cây gấc
Quả gấc khi bổ ra

Lá gấc non thái chỉ còn được dùng như một loại gia vị không thể thiếu trong món củ niễng xào rươi, một món ăn đặc biệt ở miền Bắc.

Gần đây, quả gấc đã bắt đầu được tiếp thị ra ngoài khu vực châu Á trong dạng nước ép trái cây bổ dưỡng, dầu gấc do nó có chứa hàm lượng tương đối cao các dinh dưỡng thực vật.

Ngoài việc sử dụng trong ẩm thực, gấc còn được sử dụng trong y học tại Việt Nam. Màng hạt được dùng để hỗ trợ điều trị bệnh khô mắt, giúp tăng cường thị lực do nó là nguồn khá tốt để bổ sung vitamin A dưới dạng carotenoit. Tương tự, trong y học cổ truyền Trung Hoa người ta cũng dùng hạt gấc (Hán-Việt: mộc miết tử, 木鳖子=hạt gấc; mộc miết quả, 木鳖果= trái gấc) cả trong cơ thể lẫn ngoài da. Phân tích hóa học của quả gấc cho thấy nó có hàm lượng cao của một số chất dinh dưỡng thực vật, điều này đã gây chú ý cho một số học giả Nhật Bản và phương Tây.

Gấc đặc biệt giàu lycopen. Theo tỷ lệ khối lượng, nó chứa nhiều lycopen gấp 70 lần cà chua. Người ta cũng phát hiện thấy nó chứa beta-caroten nhiều gấp 10 lần cà rốt hoặc khoai lang. Ngoài ra, các carotenoit có mặt trong gấc liên kết với các axít béo mạch dài, tạo ra kết quả là nó có tính hoạt hóa sinh học cao hơn. Một nghiên cứu gần đây cho thấy gấc chứa các loại protein có thể ngăn cản sự phát triển của các tế bào ung thư.

Hạt gấc :

Hạt gấc còn có tên gọi khác là: mộc tất tử, thổ mộc miết, mộc biệt tử. Đông y gọi hạt gấc là "mộc miết tử" vì nó dẹt, hình gần như tròn, vỏ cứng, mép có răng cưa, hai mặt có những đường vân lõm xuống, trông tựa như con ba ba nhỏ. Theo các sách cổ, nhân hạt gấc vị đắng, hơi ngọt, tính ôn, hơi độc, vào hai kinh can và đại tràng, có tác dụng chữa mụn nhọt, tiêu thũng.

Thành phần hóa học :

Nghiên cứu hiện đại cho biết trong nhân hạt gấc có 55,3% chất lipít (béo), 16,6% chất protit (đạm), 1,8% tanin, 2,8% xenluloza, 6% nước, 2,9% chất vô cơ, 2,9% đường, 11,7% chất khoáng… Ngoài ra còn có một lượng nhỏ các men photphotoba, invedaxa…

Gấc - quả gấc - cây gấc
Quả gấc

Công dụng của Gấc :

Trong nhân dân, nhiều gia đình có thói quen để dành hạt gấc sống hoặc đã qua đồ xôi. Khi cần đến thì chặt đôi đem mài với ít rượu hoặc giấm thanh để bôi chỗ sưng tấy do mụn nhọt, sưng quai bị; bôi nhiều lần trong ngày, cứ khô lại bôi; rất mau khỏi. Có người giã nhân hạt gấc với một ít rượu, đắp lên chỗ vú sưng, đắp liên tục, ngày thay thuốc 1 lần, rất chóng khỏi.

Để chữa trĩ, có thể dùng hạt gấc giã nát, thêm một ít giấm thanh, gói bằng vải, đắp vào hậu môn để suốt đêm. Mỗi đêm đắp thuốc một lần.

Hạt gấc được dùng trong những trường hợp ngã, bị thương, sang độc, phụ nữ sưng vú, hậu môn sưng thũng. Hạt gấc có thể dùng uống ngày 1 nhân nướng chín) nhưng chủ yếu là dùng bôi ngoài, không kể liều lượng.

Một số ứng dụng khác :

- Chữa chai chân (thường do dị vật găm vào da, gây sừng hóa các tế bào biểu bì ở một vùng của gan bàn chân, ảnh hưởng tới việc đi lại): Lấy nhân hạt gấc, giữ cả màng hạt, giã nát, thêm một ít rượu trắng 35-40 độ, bọc trong một cái túi nylon. Dán kín miệng túi, khoét một lỗ nhỏ rộng gần bằng chỗ chai chân, buộc vào nơi tổn thương, 2 ngày thay thuốc một lần. Băng liên tục cho đến khi chỗ chai chân rụng ra (khoảng 5-7 ngày sẽ có kết quả).

- Chữa sang chấn đụng giập trong những trường hợp bị ngã, bị thương, tụ máu: Dùng hạt gấc đốt vỏ ngoài cháy thành than (nhân bên trong chỉ vàng, chưa cháy), cho vào cối giã nhỏ, cứ khoảng 30-40 hạt thì cho 400-500 ml rượu vào ngâm để dự trữ dùng dần. Dùng rượu ngâm hạt gấc bôi vào chỗ sang chấn, có tác dụng tốt gần như mật gấu.

- Dầu gấc còn có khả năng phòng bệnh ung thư gan, thải lọc các chất độc hại nhiễm vào cơ thể như tia xạ, hóa chất…tuy nhiên nếu người yếu gan mà ăn nhiều quả gấc sẽ bị vàng da, ngưng ăn sẽ tự khỏi.

- Trong nhân gian dùng nhân hạt gấc chữa mụn nhọt, tiêu thủng, bôi ngoài giảm sưng khi bị thương…nếu uống trong ngày dùng nhân hạt nướng chín.

- Dầu gấc chế biến từ thịt quả gấc được dùng từ năm 1942 khi cần đến vitamin A, bệnh chậm lớn ở trẻ em, bệnh khô mắt quáng gà, chữa vết loét, vết bỏng.

- Rễ cây gấc sao vàng tán nhỏ dùng chữa tê thấp, sưng chân.

Quả Gấc chứa một lượng lycopen chống ôxy hoá nhiều hơn gấp 10 lần so với bất kỳ loại hoa quả nào khác, trong đó có cà chua. Trong một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng sự tập trung lycopen trong màng đỏ quả gấc nhiều hơn gấp khoảng 10 lần các loại rau quả khác có chứa lycopen. Họ kết luận rằng gấc có thể là một nguồn lycopen có giá trị mới. Chất Lycopen có tác dụng chống lão hoá, phòng chữa sạm da, khô da, rụng tóc, da nổi sẩn… có tác dụng dưỡng da, bảo vệ da, giúp cho da luôn hồng hào, và mịn màng. Mặc dù vậy, y học khuyến cáo mỗi ngày người lớn chỉ sử dụng 20-25 giọt và 5-10 giọt đối với trẻ em.

Để sử dụng gấc thường xuyên, vào mùa gấc chín (tháng 12 đến tháng 1), nên ăn nhiều xôi gấc, sinh tố gấc, các món ăn chế biến từ màng đỏ quả gấc.

- Bên cạnh đó, với khả năng kết hợp chế biết của các bà nội trợ, có một cách khác là sử dụng dầu gấc để nấu xôi và các món ăn thông dụng hàng ngày…

- Chữa sưng vú : giã nhân hạt gấc với một ít rượu( 30-40 độ), xong đắp vào nơi bị sưng.

Trồng cây gấc :

​Gấc có thể trồng bằng dây, hoặc bằng hạt.

Trồng bằng hạt :

Cần chọn trái lấy hạt ở những cây có trái to, sai trái, đợi cho trái chín đỏ hoàn toàn mới cho thu trái và nên để cho trái chín rực thêm vài ngày sau đó dùng tay bóp lấy hạt. Trước khi gieo thì cần chà rửa thật sạch lớp nhớt bọc quanh vỏ hạt để hạt dễ nẩy mầm.

Xử lý hạt : Ngâm hạt trong dung dịch axit sunfuric 10% trong khoảng 24h cho vỏ hạt mềm gieo dễ nảy mầm hơn. Hoặc ngâm hạt trong nước ấm khoảng 55 – 60  độ C trong thời gian 10 – 12h cũng cho tỷ lệ nảy mầm cao.

Sau khi xử lý, ươm hạt trong bầu đất cho hạt nảy mầm. Khi cây con cao khoảng 20cm sẽ đem trồng vào các hố đã chuẩn bị sẵn.

Trồng bằng hạt sẽ cho cả cây đực và cả cây cái, nhưng chỉ cây cái mới có quả. Do đó nên trồng bằng dây gấc ( hom ).

Trồng bằng dây gấc :

Chọn những cây mẹ sai quả, quả to, chín đẹp làm cây lấy hom giống. Chọn dây gấc bánh tẻ cắt thành từng đoạn dài 30 – 40cm (gọi là hom). Mỗi hom phải có từ 2 – 3 đốt trở lên.

Ươm cành : 2 cách

- Cách 1 : Cắt bằng đầu, bôi vôi hai đầu, đem giâm xuống khu vực cát ẩm. Chú ý: Đầu gốc cắm sâu xuống đất khoảng 10 – 15cm, đặt nằm nghiêng và lấy tay nén quanh gốc cho chặt, đầu ngọn hướng lên trên.

- Cách 2 : Cắt bằng đầu, bôi vôi hai đầu, đem giâm trong bầu. Bầu có thể là túi nilon, trong chứa đất bột trộn với lượng nhỏ phân chuồng ủ mục và trấu  để tăng độ xốp. Mỗi bầu có thể giâm được 3 hom gấc. Bầu đặt tại nơi có bóng mát hoặc có mái che. Bảo đảm đủ nước tưới thường xuyên, giữ ẩm và che bớt nắng trong thời gian ban đầu cũng như chỗ đất giâm cành cần phải được thoát nước tốt. Khoảng 2 – 3 tuần chồi sẽ mọc, đem trồng ở hố đã chuẩn bị sẵn.

Thành ngữ :

Ở Việt Nam, xôi gấc được cho là xôi quý nên mới có câu: "Ăn mày mà đòi xôi gấc", chỉ những người đòi hỏi những thứ không xứng đáng với bản thân mình.

( BlogCayCanh.vn )

Bình luận

thank you for sharing the information. very helpful and provide great knowledge. data hk greetings from our site
sahabat - Thứ 4, ngày 16/06/2021 12:31:09
When i seemed to be recommended that website by means of the step-brother. I am undecided no matter if that write-up is usually written by them seeing that no one more learn like precise in relation to the difficulty. You are wonderful! Appreciate it! anime-168.com
asad - Thứ 2, ngày 10/05/2021 09:51:38
Hey Furthermore there. I recently came across your website by using live messenger. This really a really well written piece of writing. I will be sure towards discover it again not to mention come back passage de drake to study further with the effective information. Thanks a lot for ones put up. I will definitely comeback.
passage de drake - Thứ 7, ngày 20/03/2021 01:36:53
Je vous remercie de l'information! Je cherchais et ne pouvait pas trouver. Vous me aidé! ۱۹۲.۱۶۸.۱.۱
Sophie Miller - Thứ 2, ngày 01/03/2021 18:38:38
Great SEO service for your GOOGLE TOP RANKING
asad - Thứ 6, ngày 12/02/2021 12:39:08
I loved as much as you will receive carried out right nonton film bioskop 21 online here. The sketch is tasteful, your authored subject matter stylish. nonetheless, you command get bought an edginess over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come further formerly again since exactly the same nearly a lot often inside case you shield this increase.
nonton film bioskop 21 online - Thứ 7, ngày 02/01/2021 04:54:13
Thanks regarding revealing superb informations. The web site will be so great. I am pleased with the information in which you've with this web site. That unveils just how effectively an individual perceives this kind of subject matter. Bookmarked this kind of web page, should come again regarding extra posts. An individual, my own pal, STONE! I came across simply the particular info CMD368 My partner and I previously researched all over the place and also simply couldn't encounter. Just what a perfect web site.
CMD368 - Thứ 2, ngày 28/12/2020 06:34:37
Just wish to state your own post is really amazing. The actual clarity inside your publish is actually just nice as well as we could presume you're a specialist about this topic. Fine together with your authorization let me personally to situs judi casino online seize your own feed to maintain updated along with future publish. Many thanks for the zillion as well as make sure you continue the actual rewarding function.
asad - Thứ 6, ngày 25/12/2020 02:10:42
I loved as much as you will receive carried out right here. The sketch is tasteful, your authored subject matter stylish. nonetheless, you command get bought an edginess over CMD368 that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come further formerly again since exactly the same nearly a lot often inside case you shield this increase.
CMD368 - Chủ nhật, ngày 20/12/2020 12:45:14
Definitely feel whatever you stated. Your chosen justification appeared to be around the web the particular simplest factor to be familiar with. My partner and i say to an individual, My partner and I definitely acquire irked although folks consider problems which they plainly do not find out about. An individual was able to strike the particular toenail agen bandarqq online after the most notable and identified out there the whole lot with no side effect, folks can require a signature. Can likely become again to obtain additional. Thank you.
agen bandarqq online - Thứ 3, ngày 15/12/2020 04:54:17
Best women's winter coats for extreme cold , Best mens winter coats for extreme cold and Best winter coats for kids.
wsad - Thứ 6, ngày 04/12/2020 05:46:46
With so many books and articles coming up to give gateway to make-money-online field and confusing reader even more on the actual way of earning money, syair hk
syair hk - Thứ 5, ngày 03/12/2020 16:47:00
This is a fabulous post I seen because of offer it. It is really what I expected to see trust in future you will continue in sharing such a mind boggling post prozyte
prozyte - Thứ 2, ngày 30/11/2020 14:35:57
Interesting post. I Have Been wondering about this issue, so thanks for posting. Pretty cool post.It 's really very nice and Useful post.Thanks leaf x cbd oil
leaf x cbd oil - Thứ 2, ngày 30/11/2020 14:35:38
Good to become visiting your weblog again, it has been months for me. Nicely this article that i've been waited for so long. I will need this post to total my assignment in the college, and it has exact same topic together with your write-up. Thanks, good share. androzene
androzene - Thứ 2, ngày 30/11/2020 14:35:14
I don t have the time at the moment to fully read your site but I have bookmarked it and also add your RSS feeds. I will be back in a day or two. thanks for a great site. Hemp Bud
Hemp Bud - Thứ 2, ngày 23/11/2020 13:40:14
If you don"t mind proceed with this extraordinary work and I anticipate a greater amount of your magnificent blog entries Trenbolone Gnc
Trenbolone Gnc - Thứ 3, ngày 17/11/2020 06:02:31
You completed a number of nice points there. I did a search on the issue and found nearly all people will have the same opinion with your blog. Company videography
Company videography - Thứ 2, ngày 09/11/2020 11:43:41
Thanks for such a great post and the review, I am totally impressed! Keep stuff like this coming. Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:38:17
They're produced by the very best degree developers who will be distinguished for your polo dress creating. You'll find polo Ron Lauren inside exclusive array which include particular classes for men, women. Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:35:44
I just found this blog and have high hopes for it to continue. Keep up the great work, its hard to find good ones. I have added to my favorites. Thank You. Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:33:25
It proved to be Very helpful to me and I am sure to all the commentators here! Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:30:26
I am overwhelmed by your post with such a nice topic. Usually I visit your blogs and get updated through the information you include but today’s blog would be the most appreciable. Well done! Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:27:45
Welcome to the party of my life here you will learn everything about me. Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:25:27
I was just browsing through the internet looking for some information and came across your blog. I am impressed by the information that you have on this blog. It shows how well you understand this subject. Bookmarked this page, will come back for more. Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:20:58
Nice information, valuable and excellent design, as share good stuff with good ideas and concepts, lots of great information and inspiration, both of which I need, thanks to offer such a helpful information here. Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:18:42
Admiring the time and effort you put into your blog and detailed information you offer!.. Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:16:06
I am impressed by the information that you have on this blog. It shows how well you understand this subject. Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:13:34
Pretty good post. I just stumbled upon your blog and wanted to say that I have really enjoyed reading your blog posts. Any way I’ll be subscribing to your feed and I hope you post again soon. Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:11:23
Amazing knowledge and I like to share this kind of information with my friends and hope they like it they why I do Click Here
Click Here - Chủ nhật, ngày 08/11/2020 17:09:07
*
*
*Kích chuột vào hình bên cạnh để lấy mã kiểm tra ( Kích chuột vào hình để lấy mã kiểm tra )

Bình luận trên facebook

Xem thêm

Mướp đắng - Khổ qua

Mướp đắng, hay còn gọi là Khổ Qua ( Khổ Qua là tên Hán Việt, được dùng thông dụng ở miền Nam Việt ...

Hoa Hồng Leo (Hồng dây)

Hoa Hồng Leo còn gọi là hoa Hồng dây, là cây leo được trồng trang trí trong các sân vườn biệt thự ...

Cây Mây

Mây là tên gọi chung cho khoảng 600 loài cây, chủ yếu thuộc các chi Calamus (khoảng 400 loài) và ...

Cây Tai Chuột

Cây Tai chuột, hay còn gọi là Song Ly nhọn, Mộc Tiền nhọn, dây hạt bí, qua tử kim, cây có danh pháp ...

Cây Nho

Cây Nho là cây dây leo thân gỗ thuộc họ Nho ( Vitaceae ), họ Nho có nhiều giống nho khác nhau, với ...

Cây mộng mơ

Cây Mộng Mơ là cây dạng thân leo trồng trên các dàn leo của vườn, có thể kết hợp cùng với một số các ...

Đậu biếc ( đậu hoa tím - bông biếc )

Cây hoa đậu biếc còn gọi đậu hoa tím hay bông biếc, tên khoa học Clitoria ternatean, thuộc chi Đậu ...

Trầu không

Trầu không hay trầu (danh pháp hai phần: Piper betle) là một loài cây gia vị hay cây thuốc, lá của ...

Hoa tóc tiên

Hoa tóc tiên hay tóc tiên, dây tóc tiên, hoa sao, dương leo (danh pháp khoa học : Ipomoea quamoclit) ...

Măng Leo

Cây Măng Leo thuộc họ Thiên Môn (Asparagaceae), cây có lá kép lông chim nhiều rân, tạo thành một đâu ...
Xem: Hỏi đáp, đố vui, truyện cười - ngụ ngôn
Hòn non bộ
Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 43

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 43

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 43 0 VNĐ
Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 42

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 42

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 42 0 VNĐ
Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 41

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 41

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 41 0 VNĐ
Google Facebook
Xem: Hỏi đáp, đố vui, truyện cười - ngụ ngôn
scroll top