Điều nhuộm hay còn gọi là điều màu, cà ri (danh pháp khoa học hai phần: Bixa orellana) là một loài cây bụi hay cây gỗ nhỏ thuộc họ Điều nhuộm (Bixaceae), có nguồn gốc từ khu vực nhiệt đới của châu Mỹ. Trong tiếng Nahuatl tên gọi của nó là achiotl, nghĩa là cây bụi. Trong tiếng Tupi tên gọi của nó là urucu.
Điều nhuộm được trồng tại khu vực này và tại khu vực Đông Nam Á, do người Tây Ban Nha đưa tới đây trong thế kỷ 17. Nó là nguồn cung cấp chính cho một loại chất màu tự nhiên, gọi là annatto có màu vàng đỏ, sản xuất từ quả. Điều nhuộm có hoa màu hồng và quả có gai màu đỏ tươi, chứa các hạt màu đỏ. Quả khô và cứng thành dạng quả nang màu nâu.

Xem thêm: Cây điều (đào lộn hột, hạt điều)

Điều nhuộm,cây điều nhuộm,điều màu,cà ri,Bixa orellana,Bixaceae,cây làm thuốc
Quả điều màu còn tươi

Quả không ăn được nhưng được thu hoạch để lấy hạt, trong đó có chứa chất bixin, thành phần chính của annatto. Nó có thể được chiết ra bằng cách ngâm hạt vào trong nước. Nó được dùng để tạo màu thực phẩm, chẳng hạn như bơ, cá và dầu ăn. Nó cũng là thành phần chính trong một loại gia vị kiểu México gọi là recado rojo, tức "bột điều nhuộm nhão". Hạt điều nhuộm được sử dụng làm phụ gia màu gần như không vị trong ẩm thực châu Mỹ La tinh, Jamaica và Philipines.

Điều nhuộm,cây điều nhuộm,điều màu,cà ri,Bixa orellana,Bixaceae,cây làm thuốc
Quả điều màu khi khô có màu nâu và tự nứt làm lộ các hạt đỏ bên trong

Cây điều nhuộm cao 5–10 m, dạng bụi. Lá đơn mềm, nhẵn, hình ba cạnh, đầu nhọn. Hoa tương đối lớn, có màu tía hay trắng, mọc thành chùy ngắn ở đầu cành. Quả mọc chùm, hình tim, đỏ tươi đến nâu khô khi chín, trên mặt có gai mềm, mở bằng hai van, mỗi mảnh mang chứa nhiều hạt. Hạt hơi có dạng lập phương trên một cuống ngắn, xung quanh tẽ nở thành áo hạt ngắn màu đỏ.

Điều nhuộm,cây điều nhuộm,điều màu,cà ri,Bixa orellana,Bixaceae,cây làm thuốc
Hoa điều nhuộm

Điều nhuộm,cây điều nhuộm,điều màu,cà ri,Bixa orellana,Bixaceae,cây làm thuốc
Một cành cây có quả

Điều nhuộm,cây điều nhuộm,điều màu,cà ri,Bixa orellana,Bixaceae,cây làm thuốc
Vỏ bổ đôi cho thấy hạt bên trong

Thành phần hóa học
Quả điều màu khi khô có màu nâu và tự nứt làm lộ các hạt đỏ bên trong

Quả chứa nhiều vitamin A (khoảng 3,2 g cho mỗi 100 g quả), ngoài ra còn có nhiều selenium, magiê, canxi.

Sử dụng
Làm màu nhuộm
Tại Đông Nam Á, người ta thu hái hạt để làm chất nhuộm màu, chính vì thế mà loài này có tên gọi điều nhuộm. Hạt điều nhuộm đã được thổ dân châu Mỹ sử dụng từ rất lâu để làm thuốc màu vẽ lên cơ thể, đặc biệt là môi, vì thế mà đôi khi nó còn được gọi tại khu vực này như là "cây son môi". Điều nhuộm còn được dùng làm chất nhuộm màu thực phẩm (mã châu Âu E160b).

Làm thuốc
Một số nơi dùng lá chữa lị, sốt, sốt rét.
Các bộ phận của cây có thể sử dụng để làm thuốc chống say nắng, viêm amiđan, bỏng, hủi, viêm màng phổi, ngừng thở, các rối loạn trực tràng và đau đầu trong y học cổ truyền của một số quốc gia trong khu vực Nam Mỹ.
Nhựa từ quả cũng được sử dụng để điều trị bệnh đái đường típ II hay chống nhiễm nấm.
Hạt cây làm thuốc tẩy giun.

Xem thêm: Cây điều (đào lộn hột, hạt điều)

(BlogCayCanh.vn)

Bình luận

O dak lak co noi nao ban giong cay cari ko
Nhung - Thứ 2, ngày 15/10/2018 05:11:29
Ai có giống nè ở hà nội . K ạ goin cho e vào số 01649717701
Phương - Chủ nhật, ngày 29/04/2018 15:34:06
*
*
*Kích chuột vào hình bên cạnh để lấy mã kiểm tra ( Kích chuột vào hình để lấy mã kiểm tra )

Bình luận trên facebook

Xem thêm

Kim tiền thảo

Kim tiền thảo, còn được gọi là cây vẩy rồng, cây mắt trâu, đậu vẩy rồng, đuôi chồn quả cong, danh ...

Cây chè (trà,trà xanh)

Cây Trà hay cây Chè có tên khoa học là Camellia sinensis là loài cây mà lá và chồi của chúng được sử ...

Sâm bố chính (thổ hào sâm)

Sâm bố chính còn gọi là Vông vang, bố chính sâm, thổ hào sâm, sâm báo, tên khoa học: Abenmoschus ...

Mía dò

Mía dò hay còn gọi là cát lồi, đọt đắng, đọt hoàng, tậu chó (Lạng Sơn), củ chóc, sẹ vòng, sẹ vòng ...

Tử Châu và Tử Châu lá nhỏ

Tử châu lá nhỏ, còn gọi là cây thuốc ké, tên khoa học là Callicarpa dichotoma, là loài thuộc chi Tử ...

Lược vàng

Cây Lược vàng có tên khoa học là Callisia fragrans thuộc họ Thài lài (Commelinaceae), cây lược vàng ...

Atisô

Atisô, tên khoa học là Cynara scolymus, là loại cây là gai lâu năm có nguồn gốc từ miền Nam châu Âu ...

Cây dành dành

Dành dành còn có tên khác là chi tử, thuỷ hoàng chi, mác làng cương (Tày)... danh pháp hai phần: ...

Vọng cách

Vọng cách hay cách, cách biển (tên khoa học: Premna serratifolia) là loài cây bụi nhỏ thuộc họ Hoa ...

Tía tô

Tía tô, danh pháp khoa học hai phần: Perilla frutescens, đồng nghĩa: Perilla macrostachya, Perilla ...
Xem: Hỏi đáp, đố vui, truyện cười - ngụ ngôn
Hòn non bộ
Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 43

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 43

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 43 0 VNĐ
Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 42

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 42

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 42 0 VNĐ
Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 41

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 41

Hòn non bộ mini - mẫu tham khảo 41 0 VNĐ
Google Facebook
Xem: Hỏi đáp, đố vui, truyện cười - ngụ ngôn
scroll top